Kapı kayanın solunda 3 arşın uzunluğunda bir yılan resmi kapı kayadan geçtikten sonra yedi keseciler keçi deresine indik. Yolu kaybetmemek için yol boyunca kırk bir adet klavuz taşı diktik. Bu taşların 39 uncusu putludur. Kapı kayaya sarı ve çatal kaya tam 45 dakikadır. Nihayet bu yolda ikiye ayrılır. Birinci arpa tarlası Lefter’in mevkiine , ikinci şahin kaya ve kartal kayaya gider. Şahin kayanın ortasında bir mağara küçücüktür. Mağaranın kapısın altında kurşunla çakılı dört adet çingene çivisi çakılıdır. Bu mağaraya 3 basamakla girilir.

Mağaranın içinde sol tarafta ocak yapılmıştır. Kartal kaya kartal kayada kartal süzülür şekilde durur. Kartalın altında yuva vardır. Yuva ile kartalın arasında bir gül resmi yapılmıştır. Kartalın altında mağaranın kapısından girerken sağda çerçeve resmi vardır.

Mağaranın ortasında sıçan çukuru vardır. Bir ismi de sıçal çukurudur. Mağaranın tavanında bilek kalınlığında bir halka vardır. halka yerden 22 arşın yüksektedir. Kayanın üzerinde dört köşe bir tekne , dört köşelerinde de matkap delikleri vardır. Kartal kayanın karşısında sivri kayada ağzı açık fırtına benzeyen bir mağara görülür. içerisinde dört köşeli bir sofra taşı vardır.

Diğer yol ise berber damları önünden geçtikten sonra merkez hükümetlik yapmış ilk Osmanlı kasabasına gider. Bu yol çok uzun bir yoldur ve daima eski ana yolu takip edip yolun sağ tarafından gidersek sandık biçiminde bir mermer sandık olup yol boyunda putlar ve çok aldatıcı sahte son derece oyalayıcı resimler yaptık. Birbirini takip eden bir çok rezil hane nişanlarımızı da göreceksiniz. Bu yolu takiben kurt tepe çatal tepeye çıkarız. Çıkarken kesme kayalar arasında tepenin orta kısımlarında yolun dibinde yatan bir kayada büyük bir kurt resmi vardır.

Kutrun ağzı açıktır. Salyaları akar vaziyettedir. Buraya yakın bir dibek taşı içinde Volcan’ın mühürlü putu , bir insan kafası, bir kılıç resmi yapılmıştır. Karşısında ki yolu devam edince doğru tepe üzerine çıkarız. Burada sivri bir mezar vardır. ve aynı yolu takip edersek merkezi hükümetlik yapan Osmanlı şehri Hüdavendigar’a birbuçuk saat sürer. Bu yokuşun hakim bir yerinde 3 deve resmi vardır. biri çuval yüklü ikincisi sandık yüklü, üçüncüsü boş ve arkasına bakar vaziyettedir.

Bunun ilerisinde tatlı bir yokuş vardır. adına pamukçu derler. Bu yokuşta yedi adet taş dikilidir. Yokuşun üzerinde dama taşı vardır. Dama taşının 200 uçurum tarafında 2 mezar vardır. pamukçu yokuşunun bitim noktasında bir balık, bir ok, bir nal , balık oka ok nala bakar vaziyettedir. Bu işaretler dama taşının ve mezarların işaretidir. Orada bir değirmen vardır. bu dere kuru deredir. Şeytan değirmenidir.

Bu kuru dere Karacalar köyünün yakınından ve arkasından geçer. Bu derede ayrıca posta güvercini vardır. bu kuru dereye yukarı takip edersek Manol Uzun Ali değirmenini iki dere çatağında buluruz. Değirmenin iki tarafı kayaya oyulmuştur. Savak yerine 9 basamak çıkılır. Değirmene 3 basamakla girilir. Değirmenin sağ duvarında boz bir taş üzerinde işaretler, bir sol ayak içinde put, bir sağ el içinde put, yarım adam resmi önünde beyaz put.

Burası karlı dağdadır. Burayı kapatan Mikail kaptan , Martin kaptan ve Timuryanidir. Bu dere üzerine kurulmuş yedi dereye karşı Karahasan köprüsü mevcuttur. Bu köprünün üzerinden değirmen arkı geçirilmiştir. 3 kemerli orta kemerin üstünde geyik kafası yapılmış bir tepsi içinde dört köşesinde geyiğin ayakları resmedilmiştir. Sol kemerin altında put vardır. kemerdeki dört köşeli taşta Karahasan yazısı mevcuttur. Bu köprünün batı ayağındaki kayada 3 delik vardır.

Köprünün batısına 25 adım mesafede bir kuyu vardır. köprünün güney doğusunda kayanın dibinde küçük bir mağara vardır. bu mağarada insan kafasını andırır taşlar vardır. Mağaranın tabanı toprak döşelidir. Köprünün doğusunda 10 dakikalık mesafede 3 mezar vardır. ortadaki mezarın başında sarıklı bir kellenin alnında yılan resmi mevcuttur.

Karahasan köprüsünün ilerisinde ,batısında bir Yeniköy içerisinde Hersek köyü arasında minare kaya mevcuttur. Bu minare kaya 40 basamaklıdır. 26 tanesi kırıktır. 12inci basamağında seksen santim boyunda bir put vardır. bu kayanın bir imside ezan kayasıdır. Bu kaya sarıdır. Köprüden iki yüz arşın aşağıdadır. Karahasan köprüsünün içinden geçip dere yukarı devam edersek üç taşlı küçük Hora tepenin altında Mari Sarsamka Deli Ali Papazının değirmenini ve mağarasını buluruz.

Bu değirmende , mağarada çok nişanlar yaptık. Sebebi de Türk Zasptiyeleri bizi sıkıştırdığında 3 ay kalmak zorunda kaldık. Değirmenin tam ortasında Sarsamka Papzın cesedini gömdük. Bize hainlik yaptı, öldürdük,koyduk. Adına da Sarsamkanın değirmeni dedik. Değirmenin karşısında , doğusunda bir siyah taşta kama resmi Sarsamkanın 43 senelik soygun yapmış olduğu varlık buradadır. Bu değirmenin arka duvarında 3 adet delik vardır. değirmenin üstünde Hora tepesi mağara arkının duvarındadır.

Buradan yol yukarıya devam eder. Bu yol ileride ikiye ayrılır. Bu iki yolun çatağında 40 adım boyunda sarı ---ın mezarı vardır. bu mezarın başındaki taş beni buraya meçhul bir asker koydu. Ayak taşındaki taşta yazıda karnımda yılan var. Bu mezarın etrafında 40 adet taş öbekleri vardır. bu taş öbekleri sarı ---ın yanında bulunan 40 cariyelerin mezarlarıdır. Buraya çalı Çukur cambaz köyü çok yakındır. Bu köy 30 hanelik bir köydür. Bu köyün 3 yönü de kayalıkla kaplıdır.

Sadece güney yönü açıktır. Bu köye cambaz kayalar dediğimiz tel halatlarla geçilirdi. Bu köyün karşısında dere içinde 3 burun çıkıntısı vardır. her burun önünde birer dibek taşları vardır. doğuya bakan dibek taşının doğu ucu kırıktır. Buradan dere yukarı doğuya devam edersek önü çukur olan kemikli mağarayı buluruz. Bu mağara içinde kemik ve kül yığını altında demir ızgaralarla ikinci kaat inilir. 40 adet generalin cesetleri vardır.

Burada bulunan türbe aslında türbe değil bir yığmadır. Yanından taş oyma nöbetçi barakası , barakanın bir tarafında alnında doğu tarafında bütün bir ay resmi, karşısında yarım ay resmi karşılıklıdır. Burada rakamlar vardır. Bu rakamlar krokidir. Bu tepede bir kahve tepsisi ve alt alta sekiz fincan , bir cezve ,az önünde iki çift rakamlar görülür. Diğer tek rakamlar ile karşılaştırılır. Şifre okunacak, buradaki 12 para yerlerini ve ziynetleri tespit edilmiş olacaktır.

Buralarda yol ikiye ayrılır. Tepeye çıkarken ambar kaya altında bir pınar, önünde yarım değirmen taşı,üzerinde put . bu pınarın arkası kuru duvar türbeye çıkarken diğer yolu devam edersek bu yol Hora tepesine gider. Yolun solunda bir çeşme taşında karaca resmi vardır. birinde üzüm salkımı resmi vardır. çeşmenin arka ilerisinde dört köşe yontulmuş taş üzerinde bir kemençe resmi o civarda bir sakallı keçi resmi, bu çeşmenin güneyinde bir ziynet mezarı vardır. bu çeşmenin ismi Ağ Pınarı veya ayran pınarıdır.

Hora tepesinin orta yerinde hasır şeklinde bir siyah taş sandık biçiminde , köşesinde sancak deliği vardır. bu civarda kudret hamamları vardır. Kudret hamamı Manika Çiftliği yakınındadır. Kudret hamamına giden kaldırım yolda karaca ve köpek izleri vardır. Hamamın arka kayalarında bir kadın elinde bir çocuk tutar şekildedir. Hamamlara karşı kayalardan birinde 366 rakamlı kaya üzerinde karaca izleri olup bu kaya ot yığınına benzemektedir. Bizler bu kayaya nohutlu kaya dedik, ismini verdik. Bu kayanın üzerinde bir delik vardır.

Horasanla kapalıdır. Bu kayanın aslı istikametinde Vezir Paşa köyü vardır. bu hamamın bir yerinden su çıkar. Çıktığı yerde yuvarlak bir göbek taşı vardır. taşın kenarındaki taşlar kaldırım gibi döşelidir. Yedi keseciler deresi hamamın doğusunda bir yerdedir. Bu derede bir şeytan değirmeni vardır. bu derede iki mağara vardır. birinde yedi yavrulu tavuk vardır. bu dereden aşağıda Harami dere ile birleşir.

Tam iki derenin çatağında iki tarafı ana kayadan oyulmuş beş basamakla savak yerine çıkılan Uzun Ali değirmeni vardır. bu değirmen ikinci zengin değirmendir. Soldan, doğudan gelen dereye girersek bu derede her tarafı ana kayaya oyulmuş Kümbeliye birlik değirmeni vardır. bu değirmenin dört adet giriş delikleri vardır. 3 basamakla değirmene girilir. Değirmenin sağ duvarında 7 adet elbise asılacak delikler vardır.

Değirmenin sol duvarında yedi adet veya sekiz rakamları vardır. Altında bir ocak yeri vardır. değirmenin ortasında yerde muska üçgen bir taş vardır. kapının önünde bir binek taşı vardır. cephesinde çapraz resimleri vardır. değirmenin arkasında 5 metre , bir Karataş ta köpek resmi vardır. bu taşın üstünde bir cezve vardır. değirmenin üzerine iki buçuk basamakla üzerine çıkılan oturabilen bir sofra kaya vardır. Bu değirmen 10 dakika aşağıda Kükürtlü pınar vardır.

Kumpanya asırlık değirmenin arkı Bin adımdır. Ana kayadan kesilmiştir. Kuru dere il sulu dereden suyunu alır. Bir taşı kesemediler etrafını döndüler. Bu taş bir put olup bir de eski Türkçe yazılar vardır. bu taştan tam altmış adım yukarıda baskılı kaya diye bir kaya vardır. nu kayada volcanın mühürü vardır.

Bu değirmen bin adımdır. Pınar gelir. Pınarın arkası kuru duvarla yapılıdır. Bu pınarın ismi doğu pınarıdır. Bu değirmen üç tepenin arasında bir çukur yerdedir. Ortada ki tepenin üzerinde taşlar uzaktan koyunlar yatar vaziyette görülür. Kumpanya birlik değirmenine kapı kaya on dakika çeker. 45 dakika çatal kaya bir buçuk saat , sarı meşelikte ki iki öküzler 45 dakika çeker bu değirmenden.

45 dakika aşağıda yedi at bağlanan yeri mevcuttur. Yedi at bağlanan yerde yedi adet yemlik, yedi adet taştan oyma tokalar mevcuttur. 6 taş kaldırım döşelidir. 7 atlı ahırın kapısına sırtımızı verirsek karşımızda ki kayada Volcan ,Ali bey, Ali Beyin hanımı başında şapka Volcanın kolunda bir baston . kumpanya birlik değirmeni Karahasan köprüsüne iki buçuk saat çeker. Karatepenin eteğindedir. Ceneviz kalesi bir buçuk saat çeker. O dereden yukarı doğru keçi deresinde çok mağaralar vardır. bu deredeki mağaralardan bazıları şunlardır.

Bir mağarada yan yatmış gemi resmi, diğerinde ters gemi resmi, diğerinde ise yüzer gemi resimleri vardır. buraya en yakın köyler şunlardır. Savla köyü bu köyün 1 saat yirmi dakika mesafede Ali bey değirmeni vardır. bu değirmene 3 basamakla girilir. Değirmenin savak başına 7 basamakla çıkılır. Savak yerinde bir yengeç resmi vardır. değirmenin önünde binek taşında köpek izi, değirmenin karşısında çayırda, meralıkta civcivli tavuk , birbirine sarılmış iki domuz ve bir yılan vardır.

Bu civarda bir mağara kapısında iki yılan bir delikten içeri girer, diğeri dışarı çıkar vaziyettedir. Mağaralarda aslan ve kaplan resimleri vardır. bu mağaralar kapalıdır. Uzun ali değirmeninin doğusundaki kayalarda değirmen taşı oyulmuş ,yarım bırakılmış , bu dağlarda pek çok böyle bir çoklarına rastlayabiliriz. Doğuda ki kuru boğaz içinde bir acı su kaynağı vardır. Bu yarım bırakılmıştır. Değirmen taşlarının arasında ana kayaya oyulmuş ve yarım bırakılmıştır.

Bu arkın karşı tarafında sırtta ufak bir dere başlangıcında burunun 13 adım kayanın burnunda geyik , arkasında yavru arkaya bakar, diğer burunda ise doksan adım mesafede sivri külahlı potur pantalonlu bir avcı diz çökmüş,nişan almış vaziyette ateş ediyor. Bu derede hiç su bulunmaz. Buraya yakın odalar ve yatak yerleri olan bir mağara vardır. Bütün bunların olduğu tepenin üstü düzlüktür. Bu tepede araları 29 ara ile nalbant alanında nalbant takımlarını taşlara işlenmiş vaziyettedir.

Buranın doğu tarafına gelen keçi dere içinde yazı colatı bir yerde ana domuz arkasında 6 yavrulu domuz vardır. bu domuzlardan üç yerde daha vardır. buranın doğusunda ki kayalarda Timuryaninin 4 at koşulu bir ispiti kırık sürücüsünün elinde kamçı,atlar koşar vaziyette,dört tekerlekli ,tekerlerin arasında bir poli köpeği bulunan paytonu yapmış vaziyettedir. Bu paytonun arkasında atlı süvariler resmedilmiştir. Bu atların baktığı yönde bir buçuk saat mesafede

Balkaya namında bir balkaya vardır. bu balkayada arı petekleri resimleri vardır. arıların giriş çıkışlarına yarayan iki adet çerçeve gibi delikler vardır. Bal kayanın arka kısmından 19 adet basamakla üzerine çıkılır. Bal kayanın üzerinde 20 kişi tarafından getirilme bir siyah taş vardır. bu taşın altında 25 metre derinliğinde bir kuyu vardır. Bal kayadan 2,5 saat ileride Yörük yaylasına gidilir.

Bu Yörük yaylasının bir hakim tepesinde ufak tepecikler vardır. bunlar yedi adettir. Buraya bizler tarafından top koru adı verildi. Ortada ki yığmanın tam ortasında kıbleden kuzeye, tam ortasından kaldırım döşeli yol vardır. yani yığmayı kaldırım ikiye böler. Buraya yakın erikli yaylasında bir soğuk su kaynağı vardır. kaynağın yakınında çam ağacı vardır. bu çam ağacı ile kaynağın arasında üçler diye bir türbe vardır. buraya yakın bozyaka kasabası harabeliği vardır. buranın alt kısmındaki yol bizi karanlık dereye indirir.

Buradaki Yörük yaylasına gidecek yolda türbe tepe,vezir hanı,kudret hamamlarına üç yol ağzında sarı--- mezarı vardır. buraya Karagöz , Savlan, Danagöz köyleri yakındır. Yine aynı mıntıkada Tekkeli köyü olup burada bir ziyaret türbesi vardır. Bu civarda Çaltı dere köyü , yolun başında önü düzlük,üzerinde bir burunda kaya üzerinde denize dalacakmış gibi bir balık resmi vardır. Göksuyun başında üç tepeler vardır. su orta tepenin dibinden çıkar.

Bu su Hersek köyünün yanından geçer. Aşağıda büyük bir su uçuğun yukarıya doğru 103 adım gidersek 4 köşeli büyükçe bir taşın üstünde bir oyuk, bir de koyun başı sığacak şekilde çakılı bir halkayı görürüz. Buraya yakın üç basamakla çıkılabilen üstü düz daireli bir kaya olup, iki dairenin birinden çekilmiş su oluğu vardır.

Buraya yakın bir koltuk taşı ile dede mezarı vardır. bu civara yakın Hora köyü vardır. hora köyü yakınlarında sırtında cüppe , elinde tesbih derviş resmi vardır. 35 adım karşısında papaz boynunda bir put boynunda zincirli put vardır. Muradiye köyü yakınlarındaki kayalarda gelin alayı , gelin atın üstünde ,a tın ayağı kırık,çalgılar önde , buraya ayı deresi yakındır.

Ayı deresinde çok bol miktarda resimler vardır. domuz resimleridir. Derenin orta kısımlarında bir su yarıntısı karşısında altın ocağı suyu karşısıntısı ile sarp derenin birleştiği yerde burun vardır. bu burnun en sarp yerinde yüksekçe oturak bir değirmen kayası, dört köşesinde dört adet put vardır. bu dereye uzun hasan deresi denir. Uzun hasan deresinin uzun hasan değirmeni vardır. bu değirmen üzerinde büyük korkunç bir kaya vardır. üzerinde kurt resmi vardır.

Bu kaya değirmenin üzerine düşecekmiş gibidir. Değirmenin ön kısmında manda gibi siyah taş üzerinde tekrar kurt resmi vardır. buraya yakın topla geyik resmi vardır. Hakiki bölgemiz buradan başlar. Nişanlarımız 12 dağda mevcuttur. Deniz generali ızmit Akmeşe köyünden Ermeni Hacı Torosoğlu Manuk Bey, korsan çete başı Timuryanidir. Son merkezimiz Sakarya Yeşil dağdır. ıskele kasabası denizden merkezimizdir.

Bahsettiğimiz köyler bir yerde aranmaz araları çok menzilli ve geniştir. Bu köyler 13 kasabaya taksim edilmiştir. Her bir kasabaya 4 köy düşer. Ermeni Timuryani Manuk Bey sene rumi 29.03.1210 miladi 12/06/1794


Aksu Boğazı iskele kasabası muhiti içinde bir Perşembe günü saat gece 11:20 Saadeti Aliye yani ıstanbul merkez hazine nazırı Artin Gazosyan , Emin ağa ıstanbul ızmit ikametgahlı. Bir akçay aksu deresi boyu bir taşlık boğaza çıktık. Karadan karakütük at kaydı mıntıkası sarı meşelik havalisinden Handere kumpanya birlik değirmenine Dikenli boğaz büyük dere 6 saat Karaköse köyü kuzey tarafından Göksu yan tarafında kalır. Aşağıda Vezir hanı ve ayran pınar , karşı üst tarafında Kırcali köyü kirazlı yaylası ve o civarda kudret hamamları vardır.

Kuzeyinde dikme tepe köyü doğu yönünde yirmi dakika altında hersek yeni köyü vardır. vezir handan iki saat mesafede tahtalı köyü vardır. karşısında Manok çiftliği ve manastır tepesi bir adacık halinde her tarafı nehirle çevrilmiştir. Orta yerde bir tepe üzerinde dana gözceli, başköy ve alagöz , börekli köyü, çini köprüsüne 12 saat mesafede paşa köyü vardır. ömer köyü üç saat üstünde ve paşa köyünün tam batısında kırk dakika Alibey köyü vardır. toprağı deve tüyü rengindedir. Düz çayır içinde olup halkı Kendir ve pamuk ekerler. Kendileri dokur, kendileri giyerler. Bu köyün ahalisi hep beyaz giyerler.

Alibey köyünün ormanları pelit ve meşe,pürenliktir. Alibey köyü ormanlarından ilk şahin kaya görülür. Buradaki yol Şama gider. Yolun karşı tarafında Hora tepesi ve >çalgı mağara vardır. burada çayırda sıra ile dizilmiş 18 adet taş dikilidir. Bu mevkide dere içinde sofra kaya vardır. yanında dikili dört adet taş vardır. üzerinde yedi kaşık,yedi çatal, bir ekmek dilimi bir d eyedi plakalaı zincirli çakı olacak. Zincirli derenin karşı tarafında yüksekte bir mağara vardır. mağaraya girerken kapının üzerinde sandık biçiminde bir taş, denize yakın iki kaya arasında mağaraya arkamızı verdiğimiz zaman karşımıza merdivenlerde martı kuşları resmini görürürz.

Martı kuşları bir kovadan su içmeye gidiyor. Geyik bir civcivde. Geyiğin tepenin üstünde bir mağara mevcuttur. Mağaranın yanında bir kapı omzunda bir kapı , su bakırlarıyla yan bakıyor. Baktığı yerde ayakları dolaklı bir avcı elinde silah taşa tırmanır vaziyette mağaranın kapısının karşısında bir kurşun atım mesafede bir avcı zağar köpeği , avcının hedefi geyik nişan almış vaziyettedir. Buradaki --- Bizans Konstantinin ---ıdır. Burası eski Bağdat yoludur. Burayı tanımak için 3 metre yükseklikte bir yığma tepedir.

Ayrıca burada üç tepe vardır. bu havalide topla ayı ile topal geyik resimleri görülecektir. 40 okkalık kantar vardır. bu civarda kuyu vardır. kuyudan 200 metre yukarıda bir şaraphane vardır. bu civarda birde yazılı taş vardır. bu taşın doğusunda bir tava resmi vardır. buranın ilerisinde dalgalı arazi vardır. karşısında üç tepeler vardır. orta tepenin ortasından bir yol geçer. Tepenin üstünde bir taş, --- elini yüzüne dayamış sandalyede oturur vaziyettedir. Güneyine doğru üç kuyular vardır. burası ıznik Çaltı dere köyüdür.

Sakarya ,Anda dağı yeşildağda haramidere ve şeytan dere çatağında, kavisinde anataşta bir Uzun ali bey monak bey değirmenini yapmış olduk. Dağın içinde mağara yada içindeki aşağıdaki dönen bir değirmenin altında ekin sepetini yaptık. ısmini de Ali Bey değirmeni dedik. Burası 4 köyün arası bir yerdir. Alibey köyü ,kayacık köyü, Çukur Canbaz köyü, tahtalı köy arası bir yerdir. Burası Karlı Dağdadır. Bursa Hüdavendigar muhitinde Karlı dağda mevcut bulunan bir mağara direkli mağara denir. Mağara içinde küfe ile saman yakılacak.

ıki gözcüden biri mağaranın üstünde birde önünde kalacak. Saman yanınca meydana gelen dumanın üstte topraktan dışarı çıktığı görülecek. Bundan anlarız direkli mağara olduğunu. Bandırma bozyaka muhidi içinde çete başı manuk bey timuryani, katırcı yani Anderya kaptan Mihail kaptan beraberlikleri ile geleceğiz Bir faytona., tekerleği kırıktır. Paytonun yanında pali köpeği var. Buradan sofra kayaya 90 adım mesafe vardır. bu civarda bir cami resmi kurt derededir. Bir ayı bakıyor oraya. Ayının arkasında karataşta tavşan resmi var.